“Toplumsalcýlýk ilkelerine dayalý bir

mülkiyet sistemini benimsemiþ bir toplumun

ücretli emeðin her biçimini reddetmesi de kaçýnýlmazdýr.”

(P. Kropotkin'in Ekmeðin Fethi)

Katý Olan Her Þey Buharlaþiyor Ama Sonra Yeniden Katýlaþýyor

160 yýl önce Komünist Manifesto’da K.Marx ve F.Engels yaþadýklarý dönemi “katý olan her þey buharlaþýyor” ifadeleri ile açýklamýþlardý.  Bu ifade kapitalist topluma geçerken bir önceki toplumsal iliþkiler sisteminin nasýl tepeden týrnaða dönüþtüðünü /dönüþtürüldüðünü açýkladýðý gibi, kapitalizmin bugün de hýzý artarak devam eden dönüþtürücü gücüne ait ipuçlarý da  veriyor. Daha otuz yaþlarýna girmeden F.Engels ile birlikte kaleme aldýklarý Manifesto’nun yayýnlanmasýnýn üzerinden yaklaþýk 20 yýl geçtikten sonra, Marx, kapitalizmin yapýsal özelliklerini serimleyecek çalýþmasýný yani KAPITAL’in ilk cildini yayýmlayacaktýr. Karl Marx, KAPÝTAL’de katý olan her þeyin buharlaþtýktan sonra nasýl yeniden katýlaþtýðýný açýklayacaktýr. Metalarýn Fetiþizmi ve Bunun Sýrrý adlý alt baþlýkta kapitalizmin yapýsal özellikleri ile onun iþleyiþine monte edilen insanlarýn öyküsü anlatýlýr. Buharlaþan her þeyin nasýl yeniden meta biçimine dönüþtürüldüðü yani  katýlaþtýðýna dair teorik çerçeve, yazýldýðý dönemden çok daha fazla bu günleri açýklayacak nitelikte. Önümüzdeki birkaç yazýda, KAPÝTAL’den hareketle fetiþizm, yabancýlaþma ve þeyleþme kavram/olgularýný güncel açýlýmlarý ile birlikte ele alýp incelemeye çalýþacaðýz. Genelleþmiþ meta üretimi ayný zamanda fetiþizmin genelleþmesine yol açtýðý ölçüde, gerçeði analiz edip anlama daha bir zorlaþacaktýr. Bu zorluðun farkýnda olan Marx ve Engels, Komünist Manifesto’da katý olan her þeyin buharlaþtýðý bir dünyayý anlamak için daha bir özen göstermenin gerekliliðini vurgularlar. Bu yüzden Marx, kapitalizmi anlama çabasýna “meta” kavramýyla baþlar. Kapitalizm deðdiði her þeyin önce verili konumunu bozuyor, daha sonra ise meta biçiminde katýlaþtýrýyor. Metalaþma ve metalaþtýrma zaman içinde yaþamýn akla gelmeyecek her alanýna girecek bir özelliðe sahip. Son zamanlarda üzerinde tartýþtýðýmýz konularý düþünmek bile metalaþmanýn ulaþtýðý boyutlarý açýða çýkaracak nitelikte. Eðitimin aslýnda bir meta olduðuna iliþkin düþünceler mi dersiniz, kentsel dönüþüm adý altýnda barýnma hakkýnýn metalaþma süreci içinde erozyona uðramasý mý dersiniz, kamu açýklarý ileri sürülerek saðlýk ve ortak kamusal alanlar olarak ormanlarýn metalaþma sürecine çekilmesi mi diyelim. Sistemin yapýsal mantýðýný görmeyen bazý sol-sosyal demokratlar, sorunu devletin yeterli kaynaðýnýn olmamasý, tam anlamýyla liberal bir metedoloji ile devletin bu alanlardan çekilmesi gibi ampirisist bir dil üzerinden doðrusu biz marksistleri epeyce üzüyorlar. Yani þimdi sermaye ve sermayedarlorýn artan egemenliklerine karþý bir þeyler yapmaya çalýþýrken, bir de enerjimizi size haracamasak ne olur yani (Bakýnýz son günlerdeki eðitimin neden paralý olmasý gerektiðine iliþkin “ezber bozma” yazýlarýna, kaynak tabili Radikal Ýki pazar ekleri).

Sevgili yurttaþlar,

15 Þubat’ta, size bir sonraki düþüncemde bazý yurttaþlarý ilgilendirecek bir konuyla ilgileneceðime söz vermiþtim. Bu nedenle, bu mesajý yayýnlýyorum.

Devlet Konseyi’ne, baþkanýna, baþkan yardýmcýsýna ve sekreterine aday gösterme ve bunlarý seçme aný geldi. Yýllardýr, Baþkanlýk konumunu meþgul ettim. 15 Þubat 1976’da, Sosyalist Anayasa, serbest, doðrudan ve gizli oyla, oy verme hakkýna sahip kiþilerin %95’in üzerindeki oyuyla onaylandý. Ýlk Ulusal Meclis ayný yýl 2 Aralýk’ta kabul edildi. Bu da Devlet Konseyi’ni ve onun baþkanlýðýný seçti. Öncesinde 18 yýl boyunca baþbakanlýk yaptým. Her zaman, halkýn ezici çoðunluðunun desteðiyle devrimci görevi ileri taþýyabilmek için önemli imtiyazlara sahip oldum.

Kritik saðlýk durumumun bilincinde olan yabancýlar, benim 31 Temmuz 2006’da Birinci Baþkan Yardýmcýsý Raul Castro Ruz’a býraktýðým Devlet Konseyi baþkanlýðýndan geçici geri çekilmemin nihai olduðunu düþündüler. Ama ayný zamanda Silahlý Kuvvetler Bakaný da olan Raul ve parti ile devlet yönetimindeki diðer yoldaþlar, kendi kiþisel erdemleri dolayýsýyla beni, dengesiz saðlýk durumuma raðmen, kamusal hayatýn dýþýnda düþünmek konusunda isteksizdiler.

11 Eylül saldýrýlarýndan sonra siyasal Ýslâm yeniden gelip tartýþma gündemine oturdu. Acaba yeni bir savaþ mý baþlýyordu, bu savaþ dinler arasý bir savaþ mý olacaktý, ve siyasal Ýslâm bu savaþta bir tarafý mý temsil ediyordu? Amerikan emperyalizmi, öz evlâdý olan bin Ladin ve Taliban’a saldýrdý ve bu saldýrý ABD’nin dünya jandarmalýðýný ve sarsýlan hegemonyasýný korumaya yönelikti. ABD, siyasal Ýslâma yönelik bir politika deðiþikliðine gitmiþ ve ona þimdilik ihtiyacý kalmamýþtýr.

Bu konjonktürde, Ýran’daki kitle hareketi siyasal Ýslâmýn kalesine yeni bir saldýrýdýr. Uzun bir dönemdir Ýran’ýn ezilen yýðýnlarý, despotik köhne kafalý molla rejimine karþý tahammülsüzlüklerini ortaya koyuyorlar. 1997’de Hatemi’yle baþlayan burjuva reformu (Hordad), toplumsal geliþmenin molla rejiminin kalýplarýna sýðmadýðýnýn bir ifadesiydi. Ýran, derin çeliþki ve çatýþmalarla yüklü olarak patlamaya hazýr bir bomba gibi, siyasal Ýslâmýn yakasýnda asýlý duruyor.